Διαχείριση της βακτηριδιακής κολπίτιδας και της τραχηλίτιδας στην εκυμοσύνη
Ένας μηχανισμός με τον οποίο αιτιολογείται ότι οι μικροοργανισμοί από μια γεννητική λοίμωξη στην έγκυο γυναίκα μπορούν να προκαλέσουν πρόωρο τοκετό είναι μέσω της μεταφοράς τους από την περιοχή του κόλπου και του τραχήλου στον πλακούντα, στο φθαρτό και στις μεμβράνες του αμνιακού σάκου. Μελέτες δείχνου ότι στο αμνιακό υγρό, σε περίπτωση λοίμωξης, υπάρχουν αυξημένα επίπεδα από κυτοκίνες, όπως η ιντερλευκίνη-1 (IL-1), η ιντερλευκίνη-6 (IL-6) καθώς και οι προσταγλανδίνες PGE2 και PGF2a. Η ιντερλευκίνη IL-1 πιστεύεται ότι προωθεί τη σύνθεση της IL-6 και IL-8, η οποίες στη συνέχεια ενεργοποιούν την παραγωγή των προσταγλανδινών Ε2 και F2a. Είναι γνωστό ότι οι προσταγλανδίνες αυτές ενεργοποιούν την δραστηριότητα της μήτρας προκαλώντας συστολές με απώτερη συνέπεια την πρόωρη διαστολή του τραχήλου και την ρήξη των υμένων.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες περίπου μία στις 10 γεννήσεις συμβαίνει πρόωρα. Η σαφής αιτιολογία στις περισσότερες περιπτώσεις πρόωρου τοκετού είναι άγνωστη. Οι κυριότερες αιτίες περιλαμβάνουν τις ανατομικές ανωμαλίες της μήτρας και του τραχήλου της, την πρόωρη ρήξη των υμένων, προδρομικό πλακούντα, αποκόλληση του πλακούντα, τραύμα, υπερβολική διόγκωση της μήτρας όπως στις περιπτώσεις με υδράμνιο ή δίδυμο κύηση και τη μόλυνση. Υπολογίζεται ότι το 40% των πρόωρων τοκετών οφείλονται στην μόλυνση.
Μελέτες στην προηγούμενη δεκαετία, έχουν δείξει ότι η ασυμπτωματική (υποκλινική) βακτηριδιακή κολπίτιδα, με υπερανάπτυξη από αναερόβια είδη (συμπεριλαμβανομένων των βακτηριοειδών, είδη του Peptostreptococcus και Gardnerella vaginalis), συνδέεται με πρόωρο τοκετό σε έγκυες υψηλού κινδύνου. Η ασυμπτωματική βακτηριδιακή κολπίτιδα έχει συχνότητα 40%.
Σε ορισμένες μελέτες, η θεραπεία της βακτηριδιακής κολπίτιδας έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τα ποσοστά πρόωρου τοκετού σε γυναίκες που έχουν ιστορικό πρόωρου τοκετού ή που ζυγίζουν λιγότερο από 50 kg προ της εγκυμοσύνης. Ωστόσο, η θεραπεία της βακτηριδιακής κολπίτιδας σε χαμηλού κινδύνου γυναίκες δεν φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού. Μέχρι σήμερα η υπάρχουσα βιβλιογραφική γνώση είναι ανεπαρκής να αποδείξει ότι η διαλογή και η θεραπεία όλων των εγκύων ασθενών με βακτηριδιακή κολπίτιδα θα μειώσει τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού. Το ουρεόπλασμα (ureaplasma urealyticum) είναι ένα είδος μυκοπλάσματος που κατοικεί συνήθως το γεννητικό και ουροποιητικό σύστημα της γυναίκας. Δεν υπάρχει βιβλιογραφική συναίνεση των ερευνητών για το αν U. urealyticum είναι παθογόνος μικροοργανισμός ή για το ρόλο του στον πρόωρο τοκετό. Οι υπηρεσίες υγείας στις Ηνωμένες Πολιτείες συνιστούν ότι κάθε έγκυος γυναίκα θα πρέπει να υποβάλλεται σε έλεγχο για γονοκοκκική προβολή στην αρχική επίσκεψη ή διαλογή για ασθενείς με παράγοντες κινδύνου για βλεννόρροια. Επίσης συνιστούν επανάληψη του ελέγχου στο τρίτο τρίμηνο για ασθενείς υψηλού κινδύνου και έχουν ως στόχο την πρόληψη της νεογνικής προωρότητας.
Πρόσφατη μελέτη σε ποντίκια έχει αποδείξει ότι η ενδοκολπική χρήση προβιοτικών με γαλακτοβάκκιλους rhamnosus σε εξασθενημένους από λιποπολυσακχαρίτες κόλπους αποκαθιστά την προκαλούμενη φλεγμονή και τον κατά συνέπεια πρόωρο τοκετό. Είναι γνωστό ότι η κολπική μόλυνση στην έγκυο γυναίκα και η συνέπεια αυτής που εκδηλώνεται φλεγμονή του αμνιακού σάκου (αμνιονίτιδα), οδηγεί σε πρόωρη ρήξη των υμένων και σε πρόωρο τοκετό.Επίσης είναι γνωστό ότι το όξινο pH του κόλπου που δρα αντιμικροβιακά και προστατευτικά στις μολύνσεις, παράγεται από τον μεταβολισμό των λιποπολυσακχαριτών από τον γαλακτοβάκιλλο, ο οποίος θα πρέπει να βρίσκεται σε επάρκεια στον κόλπο της γυναίκας. Εργαστηριακά αποδείχθηκε ότι η χρήση προβιοτικών ελαττώνει σημαντικά την προκαλούμενη από ανεπάρκεια πολυσακχαρίτης φλεγμονή και την παραγωγή της ιντερλευκίνης και παράγοντα νέκρωσης όγκων στο μητρικό πλάσμα, στο μυομήτριο, στον πλακούντα και στο αμνιακό υγρό. Οι συγγραφείς συμπεραίνουν ότι η τοποθέτηση προβιοτικών στον κόλπο της εγκύου γυναίκας, μπορεί να να έχει θεραπευτικά οφέλη στην πρόληψη της μόλυνσης που σχετίζεται με πρόωρο τοκετό και για τον έλεγχο των της ενδομήτριας φλεγμονής. (πηγή)
Από την δική μας πρακτική εμπειρία, έχουμε εξάγει το συμπέρασμα ότι η ιατρική προσοχή στις λοιμώξεις του γεννητικού συστήματος της γυναίκας και η σεξουαλική συμπεριφορά του ζεύγους που καθοδηγείται από τον ειδικό και έμπειρο ιατρό αποτελεί το κυρίως μέσο προφύλαξης από την πρόωρη ρήξη των υμένων. Σε αντιδιαστολή με την αναφερομένη συχνότητα στις ΗΠΑ (10%), στις δικές μας περιπτώσεις, όπου διατηρήσαμε αυστηρό πρωτόκολλο, η συχνότητα πρόωρου τοκετού σε ηλικία κύησης μικρότερης από 37 εβδομάδες ήταν μόνο 1,78%.
